LESSON 12
Data Flow: Device/Sensor → Connectivity Layer → Processing (Edge/Cloud) → Interface (App/Dashboard)
| Technology | Spectrum | Range | Power | Use Case |
|---|---|---|---|---|
| Wi-Fi | Unlicensed | Short (~100m) | High | Smart home, video |
| BLE | Unlicensed | Short (~10m) | Very Low | Wearables, beacons |
| Zigbee | Unlicensed | Short (mesh) | Low | Home automation |
| LoRaWAN | Unlicensed | Long (~10km) | Low | Smart city, agriculture |
| Sigfox | Unlicensed | Long (~50km) | Low | Asset tracking |
| NB-IoT | Licensed (cellular) | Long | Low | Utilities (smart meters) |
| LTE-M | Licensed (cellular) | Long | Medium | Vehicle tracking |
Designed for massive scale IoT deployments with low data rates and long battery life
| Feature | LoRaWAN | NB-IoT |
|---|---|---|
| Spectrum | Unlicensed (free) | Licensed (carrier) |
| Deployment | Private/community gateways | Cellular towers |
| Coverage | 10-15 km | Wide (existing cell network) |
| Cost | Low (no subscription) | Subscription fees |
| QoS | Best effort | Guaranteed |
| Mobility | Limited | Good (handoff support) |
Digital Twin: Virtual representation of physical asset (real-time mirror)
Device Shadow: Persistent state of device in cloud (even when offline)
දත්ත ප්රවාහය: Sensor → Network → Processing → Application
උදාහරණය - ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මය:
Wi-Fi:
BLE (Bluetooth Low Energy):
LoRaWAN (Long Range WAN):
NB-IoT (Narrowband IoT):
LTE-M:
LoRaWAN:
NB-IoT:
උදාහරණය:
ගොවියා (LoRaWAN): ගොවිපලේ සංවේදක 100ක්. Gateway 5ක් දාලා, මුළු පිරිවැය අඩු, මාසික
බිල් නැහැ
නගරය (NB-IoT): ස්මාර්ට් මීටර 10,000. වාහක ජාලය භාවිතා කරනවා, විශ්වසනීය, නමුත්
උපාංගයකට මාසික ගාස්තු තියෙනවා
Digital Twin:
භෞතික උපාංගයේ අතථ්ය පිටපතක් cloud එකේ. තත්ය කාලීන දත්ත සමමුහුර්ත වෙනවා.
උදාහරණය: ගුවන් යානා එන්ජිමක්. එන්ජිමේ digital twin cloud එකේ ධාවනය වෙනවා. සැබෑ එන්ජිමේ සංවේදක දත්ත (උෂ්ණත්වය, කම්පනය, පීඩනය) අඛණ්ඩව සමමුහුර්ත වෙනවා. Digital twin එක අනුකරණය කරලා පුරෝකථනය කරනවා: "මෙම එන්ජිමට පියාසර පැය 50කින් නඩත්තුව අවශ්යයි" (පුරෝකථන නඩත්තුව).
Device Shadow:
IoT උපාංගය offline උනත්, cloud එකේ අවසාන දන්නා තත්ත්වය ගබඩා වෙනවා. උපාංගය online උනාම සමමුහුර්ත වෙනවා.
උදාහරණය: ස්මාර්ට් thermostat:
1. පරිශීලක app එකෙන් උෂ්ණත්වය 25°C ට සකසනවා
2. Thermostat offline (විදුලිය කප්පාදුව)
3. Cloud එකේ "shadow" තත්ත්වය: අපේක්ෂිත උෂ්ණත්වය = 25°C
4. Thermostat online වෙනවා → Shadow එකෙන් සමමුහුර්ත → උෂ්ණත්වය 25°C ට සකසනවා
ප්රතිලාභය: Offline කාල පරිච්ඡේද වලදී උපදෙස් නැති වෙන්නේ නැහැ